The Trial of the Chicago 7 - Khi khán giả là bồi thẩm đoàn phán xét lại lịch sử

• Quốc gia: Hoa Kỳ

• Đạo diễn: Aaron Sorkin

• Thể loại: Chính kịch, lịch sử.

• Thời lượng: 130 phút

"The whole world is watching"

Cảm hứng từ nhân vật và sự kiện lịch sử

The Trial of the Chicago 7 là bộ phim chính kịch của Netflix sản xuất vào năm 2020 do Aaron Sorkin, người từng nhận giải Oscar hạng mục Kịch bản chuyển thể xuất sắc với The Social Network (2010), biên kịch và đạo diễn.

Bộ phim dựa trên sự kiện và nhân vật có thật về một nhóm 7 người tổ chức biểu tình ôn hoà trước Hội nghị Quốc gia Dân chủ năm 1968 được tổ chức ở Chicago nhằm phản đối chiến tranh tại Việt Nam. Ban đầu, phiên toà được đặt tên là Chicago 8 vì sự có mặt của bị cáo Booby Seale - lãnh đạo tổ chức Black Panther, nhưng sau hơn 6 tháng phải ra hầu toà dù không dính dáng gì đến cuộc biểu tình, ông được xoá tội danh. Tuy không bị kết tội, nhưng vai trò của Booby Seale (Yahya Abdul-Mateen II) trong phiên toà cũng rất quan trọng khi đã bày ra bộ mặt phân biệt chủng tộc sâu sắc dưới vỏ bọc công bằng của chính quyền Mỹ bấy giờ.

8 bị cáo trong phiên tòa Chicago 7.

Phiên toà với đầy đủ quan toà, luật sư, bồi thẩm đoàn,... đầy đủ những yếu tố biểu tượng cho pháp luật, cho sự nghiêm túc và công bằng; nhưng lại được dựng song song với sân khấu hài độc thoại của Abbie Hoffman (Sacha Baron Cohen), một không gian đầy hài hước và châm biếm. Cách sắp đặt này đã đưa hai không gian lên bàn cân so sánh, để thấy được rằng, phiên toà Chicago 7 thực chất là một trò hề thảm hại của chính phủ Mỹ, lấy danh "cán cân công lý" để phô bày thế lực. Điều này hiển hiện rõ ràng qua nhân vật thẩm phán Julius Hoffman (Frank Langella) khi ông liên tiếp bác bỏ các phản đối từ bên bị cáo và chấp thuận những phản đối vô lý từ bên công tố, mà đặc biệt nhất là qua hai chi tiết : Trói, bịt miệng Bobby Seale trong khi vẫn kiên quyết khẳng định mình không phân biệt chủng tộc và để hàng ghế bồi thẩm đoàn trống không khi có nhân chứng quan trọng. Tất cả đã mở ra một trong những phiên toà nổi tiếng nhất mọi thời đại, một phiên toà của những trò hề.

Tuyến nhân vật ấn tượng

Aaron Sorkin đã cố gắng xây dựng tuyến nhân vật hợp lý và đúng với bản gốc nhất có thể, đặc biệt là hình tượng hai nhân vật Abbie Hoffman và Tom Hayden (Eddie Redmaye) với những mâu thuẫn từ ngoại hình đến tư tưởng, nhưng lại có chung một mục đích: Kết thúc chiến tranh phi nghĩa tại Việt Nam bằng phương pháp phi bạo lực (dẫu cho cuối cùng vẫn đụng độ cùng cảnh sát).

Với dáng vẻ cà chớn có phần cợt nhả cùng phong cách ăn mặc hippie, Abbie Hoffman khiến người xem ngạc nhiên khi để lộ ra tư duy chính trị sắc bén cùng thái độ quyết tâm vào những điều mình đã tin và đã làm. Lối diễn xuất ấn tượng của Sacha Baron Cohen đã góp một phần vào thành công của The Trial of the Chicago 7 bằng những pha xử lý thông minh: Khi bỡn cợt với tên thẩm phán vô trách nhiệm, lúc vui đùa với khán giả và cả những giây phút thâm trầm khi bàn công việc,... Một gã trai tưởng như bất cần đời chỉ giỏi mua vui cho thiên hạ nhưng lại luôn biết mình đang ở đâu và cần bày ra vẻ mặt gì. Vì vậy nên chẳng ngạc nhiên khi thấy anh có mặt trong đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất của Oscar năm nay.

Cặp bài trùng Abbie Hoffman và Jerry Rubin đã góp phần thành công cho bộ phim.

Trái ngược với Abbie Hoffman, Tom Hayden là một cậu trai thư sinh nhưng đầy quyết liệt với ý chí mạnh mẽ. Từ đầu đến cuối, Tom luôn tỏ ra là một chàng thanh niên lịch sự, chín chắn, có vẻ "ngoan ngoãn" và "biết điều" nhất trong 8 bị cáo, nhưng giây phút nhìn thấy cảnh sát hành hung cậu bạn thân, Tom đã gỡ bỏ vẻ bình tĩnh ấy mà để lộ ra sự cáu giận cũng như ghét bỏ nền chính trị Mỹ đương thời lấy bạo lực làm thước đo quyền lực. Eddie Redmaye vốn là một diễn viên không còn xa lạ trên màn ảnh, nhưng có vẻ vai diễn này chưa phải là một vai diễn thành công của anh. Tom Hayden "bản gốc" vẫn là chàng trai trí thức nhưng cũng đầy ý chí quyết tâm, nhưng Eddie Redmaye lại khiến nhân vật của mình trông có phần yếu đuối và bẽn lẽn, phải chăng dư âm từ "The Danish girl" vẫn còn quá lớn trong Eddie? Đây thực sự là một sự tiếc nuối quá lớn cho bộ phim vì nhân vật Tom Hayden là một người "bạn thân" của Việt Nam, người mà quý mến đất nước ta đến mức đặt tên con trai theo tên của anh hùng Nguyễn Văn Trỗi, vậy nhưng lại không được thể hiện thành công trong bộ phim về mình.

Eddie Redmaye đem lại cảm giác yếu đuối cho vai diễn Tom Hayden.

Ngoài hai nhân vật chính trên, còn một nhân vật gây ấn tượng với người viết là nhân vật Jerry Rubin (Jeremy Strong). Rubin cùng hội với Abbie, cũng là những người với phong cách ăn mặc khá bất cần đời nhưng ẩn sâu là trái tim nhạy cảm, dù đang dẫn đầu một đoàn người biểu tình nhưng vẫn quan tâm đến cô gái đang bị bắt nạt, dẫu đang cố gắng trốn chạy trong cuộc chiến với cảnh sát cũng dừng lại cứu giúp cô nàng suýt bị cưỡng hiếp. Vậy nhưng anh lại là người bị "chọn" để chính phủ (chính xác hơn là FBI) lợi dụng tình cảm nhằm lật đổ cuộc biểu tình khi gài nhân viên FBI vào tán tỉnh anh chàng. Ôi còn gì buồn hơn một trái tim mong manh bị đùa giỡn bởi tình yêu?

"Đây là giải Oscar cho biểu tình"

Hình ảnh hàng ghế bồi thẩm đoàn trống trơn được lặp đi lặp lại không chỉ là sự chế giễu phiên toà lố bịch mà còn là chi tiết ấn định khán giả trở thành bồi thẩm đoàn, trở thành người phán xét công bằng cho các bị cáo, cho tình yêu hoà bình và cho lịch sử nước Mỹ. Giống như nhà văn Nhất Linh từng viết "Đời tôi để lịch sử xử", giờ là lúc để cả thế giới "xử" lại những con người dám đứng lên đấu tranh vì quyền sống của chính mình và đồng loại.

Phim đã nhận được giải Quả cầu vàng hồi đầu tháng 3 cho hạng mục kịch bản xuất sắc và đang là một ứng cử viên sáng giá tại Oscar với 6 đề cử, trong đó có hạng mục Best Picture. Giống như lời thoại "Đây là giải Oscar cho biểu tình", mong rằng The Trial of The Chicago 7 có thể thực sự đạt Oscar cho điện ảnh.

https://www.youtube.com/watch?v=FVb6EdKDBfU&ab_channel=Netflix

Trailer phim

Lin Chan